شيخ حسين انصاريان
289
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
بكوشد تا به علم اليقين كه مرتبه اوّل معرفت شهودى است ، برسد . بعد با يارى خداوند به عين اليقين و مرتبهء بالاتر حق اليقين كه برترين يقين نزد خداوند است ، توفيق يابد كه خداوند در اين زمينه مىفرمايد : وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ » « 1 » و پروردگارت را تا هنگامى كه تو را مرگ بيايد ، بندگى كن . نهايت اين مرتبهها پايان راه نيست ، بلكه آغاز سير آسمانى است . تا به درجات بالاتر از حد يقين برسد ؛ هميشه مورد خطاب آيه شريفه است به گونهاى كه همواره براى او تازگى و شادابى ويژهاى دارد . حارثة بن مالك و همّام به اين مرتبهها رسيده بودند به طورى كه حق اليقين حال ظاهرشان را پژمرده و بىحس نموده بود . اين مقامات تنها با داشتن دانش روز و كوشش طبيعى پيدا نمىشود ، بلكه با مبارزه شديد با نفس امّاره و رياضتهاى شرعى به دست مىآيد . كسى كه پس از هشتاد سال زندگى با كمترين رنجش نمىتواند خود را كنترل كند و اندوه و كمبود ناله او را درمىآورد و قلبش را فرا مىگيرد ؛ چگونه مىخواهد به يقين و مقام رضا و فناى حق برسد و چگونه مىخواهد به فرمايش امام سجّاد عليه السلام عمل نمايد كه فرمود : الرِّضَا بِمَكْرُوهِ الْقَضاءِ أَرْفَعُ دَرَجاتِ الْيَقِينِ . « 2 » كسى كه به تقديرهاى ناخوشايند الهى رضايت دارد ، به بالاترين درجهء باور و يقين رسيده است . پس تا مهلت دادهاند بايد كارى كرد و خود را از دل مردگى و افسردگى نجات داد
--> ( 1 ) - حجر ( 15 ) : 99 . ( 2 ) - بحار الأنوار : 75 / 135 ، باب 21 ، حديث 3 ؛ تحف العقول : 278 .